W Szczypiornie rodziła się Niepodległość


Rok 2017 został ogłoszony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Rokiem Józefa Piłsudskiego, dlatego dla uczczenia przypadającej 150. rocznicy urodzin "niezłomnego bojownika o wolność i niezawisłość Polaków", pragnąc także upamiętnić obecność Józefa Piłsudskiego w Kaliszu, otwarto na terenie ośrodka wystawę pt.: „Józef Piłsudski w Kaliszu” a także wystawę pt.: „Obóz internowanych Legionistów w Szczypiornie”, jako wprowadzenie do obchodów 100. rocznicy internowania w obozie legionistów Józefa Piłsudskiego.
Niezwykle istotnym symbolem pozostaje miejsce, w którym pełnimy służbę. To właśnie tu, w Szczypiornie – dzielnicy Kalisza, na terenach obecnego Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu, wśród internowanych w obozie jenieckim, zaczęła się rodzić niepodległość i prawdziwa legenda Polskich Legionistów. Dla upamiętnienia rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, po 123 latach niewoli pod zaborami Rosji, Prus i Austrii. Podczas transportu, w pociągu wiozącym internowanych legionistów do Szczypiorna i w samym obozie, powstała pieśń, która stała się hymnem legionowym, a dziś, z późniejszymi uzupełnieniami znana jest pod tytułem „My Pierwsza Brygada” – obecnie oficjalna pieśń Wojska Polskiego.
Wystawa przenosi nas do roku 1917, przedstawia codzienne obozowe życie oraz różne sposoby na to, by przeżyć, zapomnieć o głodzie i zabić obozową nudę czyli ukazuje twórczość literacką, amatorskie przedstawienia teatralne i rozgrywki sportowe, w tym narodziny „szczypiorniaka”, późniejszej piłki ręcznej. Pokazuje także w jaki sposób kaliszanie przez lata czcili pamięć legionistów. Wystawa kończy się na roku 2014, gdy w celu upamiętnienia internowanych legionistów, dzięki inicjatywie Stowarzyszenia „Szczypiorniak”, organizacji terenowej NSZZFiPW w Ostrowie Wlkp., przy wsparciu Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, zorganizowano Pierwszy Międzynarodowy Turniej Szczypiorno Cup.
Wystawę przygotowała Centralna Biblioteka Więziennictwa wykorzystując materiały, będące w zbiorach biblioteki, a także zasoby Narodowego Archiwum Cyfrowego, osiedlowej strony internetowej Szypiorno.info oraz cyfrowego muzeum fotografii Kalisz.
Kurator wystawy: mjr Ewa Saganowska






Źródła:

  • Splitt Jerzy Aleksander,  Droga do wolności wiodła przez Szczypiorno, „Kalisia Nowa” 2005, nr 12, s. 22-25.
  • Splitt Jerzy Aleksander, Kobieta w niewoli, „Kalisia Nowa” 2011, nr 4-5-6, s. 11-13.
  • Splitt Jerzy Aleksander, W walce o niepodległą Polskę, „Kalisia Nowa” 2011, nr 4-5-6, s. 14-21.
  • Splitt Jerzy Aleksander, Narodziny wolności i legendy legionów, „Kalisia Nowa”2007, nr 8-9-10, s. 8-12.
  • Jakubowska Katarzyna, Burzliwe dzieje Szczypiorna,  „Kalisia Nowa” 2011, nr 4-5-6, s. 25-27.
  • Krokos Tadeusz, Wizyty marszałka,  „Kalisia Nowa” 2011, nr 4-5-6, s.28-30.
  • Krokos Tadeusz, Walka za Polskę – to jest nasza plama pierwszeństwa, „Kalisia Nowa” 2007, nr 8-9-10, s. 15-16
  • Kozłowski Marek, Pomnik Legionistów Polskich w Szczypiornie,  „Kalisia Nowa” 2011, nr 4-5-6, s. 34-36.
  • Kozłowski Marek, Znaki pamięci,  „Kalisia Nowa” 2011, nr 4-5-6, s. 37-38.
  • Kozłowski Marek, Józef Piłsudski w Kaliszu, „Kalisia Nowa” 2007, nr 8-9-10, s. 12-14.
  • Tabaka Anna, Pomniki do zapamiętania, „Kalisia Nowa” 2011, nr 4-5-6, s. 39-40.
  • Tabaka Anna, Dwa Szczypiorna, „Kalisia Nowa” 2007, nr 8-9-10, s. 4-5.
  • Okulewicz Piotr, Obóz Jeniecki w Szczypiornie, „Kalisia Nowa” 2007, nr 8-9-10, s. 6-8.
  • Ignasiak Katarzyna, By nie zatrzeć pamięci…, „Kalisia Nowa” 2011, nr 4-5-6, s. 41-45.
  • Roth Anna, Odsłonięcie pomnika legionistów w Szczypiornie. Symbol niepodległości, „Kalisia Nowa” 2005, nr 12, s. 26-27.
  • Kordes Robert, Za drutami Szczypiorna, „Kalisia Nowa”2007, nr 8-9-10, s. 17.
  • Pawlaczyk Paweł, Legionowa mogiła, „Kalisia Nowa”2007, nr 8-9-10, s. 20-21.
  • Owczarek Agnieszka, Obelisk na Próżnej, „Kalisia Nowa”2007, nr 8-9-10, s. 24.
  • Małecki Jan Zdzisław, Chwała legionistom, „Asnykowiec” 2013, nr 19, s. 86-88.
  • Album Legjonów Polskich, pod protektoratem Juliana Stachewicza, Kraków, Wydawnictwo M, 2014.
  • Borysiewicz Piotr Paweł, Skalmierzyce na starych pocztówkach, Warszawa, Wydawnictwo Kosztbud, 2001.
  • Chlebba Tomasz, Kalisz na starych pocztówkach, Łódź, Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2011.
  • http://www.kalisz.info/oboz-w-szczypiornie.html
  • http://szczypiorno.info/
  • www.muzeumfotografiikalisza.pl
  • http://www.archiwum.kalisz.pl/
  • http://www.archiwa.gov.pl
  • http://dzieje.pl
  • http://www.pilsudski.org.uk
  • http://www.nac.gov.pl/
  • http://szczypiornocup.pl
  • http://foto.karta.org.pl
  • http://m.opole.gazeta.pl